Homeostaza
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Homeostaza (gr. homoíos - podobny, równy; stásis - trwanie) – zdolność do utrzymania stanu równowagi dynamicznej środowiska, w którym zachodzą procesy biologiczne. Zasadniczo sprowadza się to do równowagi płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych. Pojęcie homeostazy wprowadził Walter Cannon w 1939 roku na podstawie założeń Claude Bernarda z 1857 r. dotyczących stabilności środowiska wewnętrznego. Homeostaza jest podstawowym pojęciem w fizjologii. Pojęcie to jest także stosowane w psychologii zdrowia dla określenia mechanizmu adaptacyjnego.
Spis treści |
2 Sposoby kontroli składu płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych
Utrzymanie wewnętrznej równowagi wymaga regulowania lub kontrolowania wartości najważniejszych parametrów wewnętrznego środowiska organizmu. Należą do nich głównie:
- temperatura ciała (u organizmów stałocieplnych),
- pH krwi i płynów ustrojowych,
- ciśnienie osmotyczne,
- objętość płynów ustrojowych,
- stężenie związków chemicznych w płynach ustrojowych,
- ciśnienie tętnicze krwi,
- ciśnienie parcjalne tlenu i dwutlenku węgla we krwi.
Kontrola wymienionych parametrów odbywa się poprzez receptory (głównie chemoreceptory), które informacje o wartości określonego parametru przekazują do interpretatora (np. w przypadku temperatury ciała ssaków do podwzgórza), gdzie dokonuje się porównanie wartości wykrytej ze stałą wartością prawidłową (tzw. punktem nastawczym) lub, co zdarza się częściej, z jej przedziałami akceptowalnymi. Jeśli aktualny stan parametru jest zbyt wysoki lub zbyt niski, centrum integrujące wymusza na efektorach odpowiedź odpowiednią do sytuacji.
2 Mechanizmy utrzymania homeostazy
Mechanizmy wytwarzania odpowiedzi i tym samym regulacji wartości parametru można podzielić na dwie grupy:
- fizjologiczne (np. zwiększenie częstotliwości skurczów mięśni w celu podwyższenia temperatury) oraz
- behawioralne (np. wyjście z cienia, w tym samym celu).
Fizjologiczne mechanizmy opierają się na sprzężeniu zwrotnym (ang. feedback):
- ujemnym
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego następuje zmiana wartości parametru na zbliżoną do punktu stałego. Zasadniczo osiągnięcie wartości punktu nastawczego jest niemożliwie, toteż wartości zawsze wymagają regulacji (tzw. ang. hunting about the norm). Możliwe jest modyfikowanie wartości punktu stałego w wyniku adaptacji.
- wyprzedzającym (wczesnym)
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego występuje reakcja na zmiany parametru kontrolowanego, pomimo że w chwili odpowiedzi wartość parametru pozostaje jeszcze w zakresie wartości akceptowalnych (np. picie wody w czasie jedzenia przez szczury). Wymaga działania celowego - przewidywania.
- dodatnim
- W wyniku tego sprzężenia zwrotnego występuje reakcja na bodziec, poprzez pogłębienie wartości nieprawidłowej dla innego celu (np. odczuwanie bólu na poziomie neurotransmiterów). W tym sprzężeniu pewne parametry są regulowane, podczas gdy inne mogą przyjmować wartości różne od akceptowalnych i nie podlegają regulacji (ale pozostają pod kontrolą).
2 Homeostaza - warunek zdrowia
Homeostaza jest niezbędnym warunkiem zdrowia (prawidłowego funkcjonowania) organizmu, a co za tym idzie, choroby u swego podłoża mają zaburzenia mechanizmów utrzymania homeostazy.
Obecnie zastępuje się pojęcie homeostazy, nowym - homeodynamiką.
Homeostaza może być utrzymywana w organizmach żywych lub układach technicznych. W latach 50. XX wieku elektryczny model homeostatu opracował William Ross Ashby[1]. W teorii systemów autonomicznych zadaniem jednego z podsystemów funkcjonalnych (nie należy go mylić z odrębnym organem) zwanego homeostatem, jest utrzymywanie równowagi funkcjonalnej systemu przez przeciwdziałanie przepływom informacji i energii zmniejszającym możliwość oddziaływania systemu na otoczenie[2].
Przypisy
- ↑ W. Ross Ashby, Wstęp do cybernetyki. Wyd. 2, PWN, Warszawa 1958, s. 125-127.
- ↑ Marian Mazur, Cybernetyka i charakter. Wyd. PIW, Warszawa 1976, s. 164. Seria: Plus Minus.
2 Zobacz też
Udział koniugatów kwasu indolilo-3-octowego w utrzymaniu homeostazy hormonalnej w roślinach Autor: Anna Jakubowska
Kwas indolilo-3-octowy (IAA) pełni kluczową rolę w regulacji procesów wzrostu i rozwoju. Większość roślinnego endogennego IAA występuje nie jako wolny kwas, który jest aktywną formą hormonu lecz jest z
- Zwrot podatku Holandia Przeprowadzamy profesjonalne zwrot podatku holandia. Nasza firma Ĺwiadczy usĹugi na najwyĹźszym poziomie. Stosujemy szereg ulg podatkowych, dziÄki czemu nasz klient otrzymuje maksymalny zwrot podatku, a takĹźe finansowe dodatki socjalne. Dla kaĹźdego na
- Prawo jazdy - kursy Droga do otrzymania dokumentu tj. prawo jazdy dla sporej liczby osĂłb okazuje siÄ nierzadko dosyÄ skomplikowana. Obecnie tylko nieduĹźa czÄĹÄ sĹuchaczy kursĂłw na prawo jazdy pomyĹlnie koĹczy pierwszy egzamin. Zwykle jest to jednak tak, Ĺźe godziny wyjeĹź
- Zwrot podatku z uk Rozliczamy zwrot podatku z uk. Mamy niezbÄdne doĹwiadczenie oraz moĹźliwoĹci, ktĂłre pozwalajÄ nam szybko oraz sprawnie rozliczyÄ zwrot podatku z uk i otrzymaÄ nadpĹacony podatek. Wszelkie podejmowane przez nas dziaĹania sÄ zgodne z aktualnymi przepisa
- Prawo jazdy W obecnych czasach prawo jazdy AndrychĂłw jest rzeczÄ niemalĹźe niezbÄdnÄ do tego, aby czĹowiek mĂłgĹ normalnie egzystowaÄ. Prawo jazdy Bielsko-BiaĹa nie tylko uĹatwia nam Ĺźycie codzienne, ale i wymagane jest przez wielu pracodawcĂłw. DziÄki temu, iĹź mam
- Kursy na prawo jazdy DuĹźo osĂłb decyduje siÄ zrobiÄ kursy na prawo jazdy aby zwiÄkszyÄ swoje kwalifikacje zawodowe. NaleĹźy dodaÄ, iĹź w chwili obecnej na rynku pojawia siÄ coraz wiÄksza iloĹÄ ofert pracy, gdzie jednym z wymagaĹ jest posiadanie przez kandydata uprawnienia,
- Zwrot podatku z Anglii Oferujemy zwrot podatku z anglii. ObsĹugujemy rĂłwnieĹź takich klientĂłw, ktĂłrzy nie posiadajÄ pozwolenia na pracÄ za granicÄ . Zatrudniamy grupÄ wykwalifikowanych konsultantĂłw, jacy kaĹźdÄ sprawÄ traktujÄ indywidualnie. MoĹźecie byÄ pewni, Ĺźe wasz zwrot p
- Zwrot podatku Irlandia Wiele osĂłb tkwi w przekonaniu, Ĺźe aby otrzymaÄ zwrot podatku irlandia naleĹźy wypeĹniÄ wiele skomplikowanych i niezrozumiaĹych formularzy. KorzystajÄ c z pomocy naszej firmy z pewnoĹciÄ przekonajÄ siÄ PaĹstwo iĹź zwrot podatku irlandia moĹźna otrzymaÄ w
- Kursy na prawo jazdy WybierajÄ c siÄ na kursy prawo jazdy Ĺťarki naleĹźy dobrze przemyĹleÄ wybĂłr odpowiedniego oĹrodka szkoleniowego. Trzeba bowiem braÄ pod uwagÄ fakt, iĹź szkoĹy przeprowadzajÄ ce kursy prawo jazdy z reguĹy zatrudniajÄ niedoĹwiadczonych lub po prostu niewykw
- Prawo jazdy - oĹrodki Obecnie prawo jazdy Ĺťarki jest jednym z bardzo istotnych i potrzebnych dokumentĂłw, jakie z pewnoĹciÄ warto mieÄ. Prawo jazdy przydatne jest zarĂłwno w Ĺźyciu codziennym, jak i w zawodowym. Nie od dziĹ wiadomo, Ĺźe korzystanie z komunikacji publicznej w
- Nawierzchnie poliuretanowe Przy budowie obiektĂłw sportowych powinnai byÄ wykorzystana odpowiednia nawierzchnia. NajczÄĹciej stosowane sÄ w tym celu nawierzchnie poliuretanowe lub sztuczna trawa. Nawierzchnie poliuretanowe charakteryzujÄ siÄ okreĹlonymi wĹaĹciwoĹciami, ktĂłre po